Tháng 11/2003, Nhã nhạc được UNESCO công nhận là “Kiệt tác di sản văn hoá phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại”. Đây là di sản văn hoá phi vật thể đầu tiên của Việt Nam được thế giới công nhận (đến nay đã có thêm Cồng chiêng Tây Nguyên).


Nhã nhạc hiện nay chỉ tồn tại dưới hai tổ chức dàn nhạc, đó là: Đại nhạc và Tiểu nhạc.
![]() Đội Nhã nhạc |
| Cấu trúc nhạc cụ dàn Đại nhạc gồm: Bộ gõ: Trống đại (01 cái); Trống chiến (01 hoặc nhiều hơn phụ thuộc vào số lượng kèn, theo tỉ lệ 1:1); Bồng (01 cái ); Não bạt ( xập xoã, 01 cái ); Mõ sừng trâu (01 cái ); Trống cơm (01 cái). Bộ hơi gồm: Kèn bầu (kèn đại); Kèng lỡ ( kèn trung) Bộ dây gồm: Đàn nhị (nhạc cụ phụ, chỉ dùng duy nhất khi tấu bài nam bình). *Các bài bản của đại nhạc gồm: Tam luân cửu chuyển (ba hồi chín chuyển), Đăng đàn cung, đăng đàn đơn, đăng đàn kép, đăng đàn chạy, xàng xê, nam bằng, nam ai, cung ai, cung bằng, man, mã vũ, tẩu mã, bài kèn thoét, thái bình cổ nhạc, bài kèn bóp, phú lục, bài bông, nam trĩ, kèn chiến, phần hoá, phát, hiệp, khai trường. |
![]() Đội tiểu nhạc |
| Cấu trúc nhạc cụ dàn tiểu nhạc: Bộ gõ: Trống bản - Phách tiền- Não bạt- Tam âm la- Mõ sừng trâu- Trống chiến (sử dụng hạn chế) Bộ hơi:Sáo Bộ dây: Đàn tam - Đàn nhị - Đàn tỳ - Đàn nguyệt * Các bài bản chính thống của tiểu nhạchiện nay đang được biểu diễn: Hệ thống 10 bài liên hoàn ( hay thập thủ liên hoàn) gồm: Phẩm tuyết, nguyên tiêu, hồ quảng, liên hoàn, bình bán, tây mai, kim tiền, xuân phong, long hổ, tẩu mã. Các bài bản khác: -Ngũ đối thượng, ngũ đối hạ, long ngâm, long đăng, tiểu khúc, phú lục địch, phụng vũ, bài thiều. |
Leo Quang (tổng hợp)